Page 134 - Demo

132Perandoria Bizantine ishte e ndar%u00eb administrativisht n%u00eb prefektura, dioqeza e provinca. Prefektura e Ilirikut, si pjes%u00eb e saj p%u00ebrfshinte ato hap%u00ebsira gjeografike t%u00eb banuara nga pasardh%u00ebsit e ilir%u00ebve, t%u00eb njohur si shqiptar%u00eb. M%u00eb pas ato kaluan n%u00eb formacione principatash brenda perandoris%u00eb bizantine, n%u00ebn emrat e Muzakajve, Topiajve, Zenebisht%u00ebve, Arianit%u00ebve, Balshajve, Zahariajve, Kastriot%u00ebve e Dukagjin%u00ebve.Nd%u00ebrtimet e kultit t%u00eb krishter%u00eb, shekujt VII-XV Periudha e par%u00eb e arkitektur%u00ebs mesjetare, u zhvillua mes shekujve VII-XII. Nd%u00ebrtimet e kultit t%u00eb krishter%u00eb t%u00eb k%u00ebsaj periudhe kishin ngjashm%u00ebri me nd%u00ebrtimet n%u00eb vendet fqinje t%u00eb Bizantit, t%u00eb Kostandinopoj%u00ebs, por edhe ndikime nga per%u00ebndimi. Nga ana strukturore nd%u00ebrtimet e kultit p%u00ebrgjat%u00eb shekujve VIIXII, ndahen n%u00eb tri grupe t%u00eb m%u00ebdha: kishat nj%u00ebnefshe, bazilikat dhe kishat n%u00eb form%u00eb kryqi me kupol%u00eb. Pas shekullit XII, n%u00eb nj%u00eb pjes%u00eb t%u00eb madhe t%u00eb territoreve t%u00eb Bizantit, nisi t%u00eb shtohet duksh%u00ebm numri i nd%u00ebrtimeve t%u00eb kultit. N%u00eb zot%u00ebrimet e princ%u00ebrve shqiptar%u00eb u ngrit%u00ebn nj%u00eb s%u00ebr%u00eb nd%u00ebrtimesh t%u00eb shp%u00ebrndara gati n%u00eb gjith%u00eb territorin e banuar nga shqiptar%u00ebt, ku n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb t%u00eb ve%u00e7ant%u00eb pat%u00ebn zhvillim ato t%u00eb tipit kryq. Nd%u00ebr nd%u00ebrtimet m%u00eb t%u00eb spikatura t%u00eb k%u00ebsaj periudhe mund t%u00eb p%u00ebrmendim katedralen e Sh%u00ebn Stefanit n%u00eb Shkod%u00ebr, (XIIIXV), kisha e Marmiroit (shek. XII-XIII), kisha e Manastirit t%u00eb Zv%u00ebrnecit (shek. XIV), kisha e Sh%u00ebn M%u00ebhillit n%u00eb Berat (shek. XIV) dhe kisha e Ristozit n%u00eb Mborje t%u00eb Kor%u00e7%u00ebs (shek. XIV). Nj%u00eb vend t%u00eb ve%u00e7ant%u00eb n%u00eb kompleksin e kishave bizantine z%u00ebn%u00eb kisha e Sh%u00ebn Maris%u00eb n%u00eb Labov%u00eb t%u00eb Kryqit, Gjirokast%u00ebr (shek. XIII) dhe ajo e Sh%u00ebn Kollit n%u00eb Mesopotam, Sarand%u00eb (shek. XIII).Fig. 1. %u201cPuthja e Jud%u00ebs%u201d, kisha e Sh%u00ebn M%u00ebris%u00eb n%u00eb Maligrad, 1369Fig. 2. Kisha e Marmiroit, shek. XII-XIIIFig. 3. Kisha e Sh%u00ebn Maris%u00eb n%u00eb Labov%u00eb t%u00eb Kryqit, Gjirokast%u00ebrPiktura murale n%u00eb shekujt XIII-XVPrej shekullit XIII deri n%u00eb mesin e shekullit XV, arti bizantin arrin nivelin e tij m%u00eb t%u00eb lart%u00eb artistik. Ky lul%u00ebzim p%u00ebrb%u00ebn periudh%u00ebn %u201ce tret%u00eb t%u00eb art%u00eb%u201d ose Periudh%u00ebn e Von%u00eb Bizantine. Sigurisht q%u00eb qendra e k%u00ebtij arti ishte Kostandinopoja dhe prej k%u00ebtej modelet shp%u00ebrndaheshin an%u00eb e mban%u00eb territorit t%u00eb Perandoris%u00eb, por nuk p%u00ebrjashtohen dhe ndikimet e artit per%u00ebndimor, sidomos atij italian. P%u00ebrve%u00e7 godinave fetare ARTI N%u00cb TERRITORET SHQIPTARE, N%u00cbN PERANDORIN%u00cb BIZANTINE SHEK. VII-XV15